Kapel Heilige Eik

Monument
Deze idyllische en prachtig gelegen Onze Lieve Vrouwe kapel in de bossen langs de Beerze, is een van de drukbezochtste in Brabant: ca. 25.000 bezoekers per jaar. De kapel, gelegen aan de Proosbroekweg heeft een lange historie.

Legende
In 1406 zag een herder uit Spoordonk een Mariabeeldje in de Beerze tegen de stroom op drijven. Hij haalde het beeldje uit het water en plaatste het eerbiedig in een holle eik. Een dorpeling, die dit geen gepaste plaats vond voor Onze Lieve Vrouwe, bracht het naar de St. Petruskerk in Oirschot. De volgende dag was het beeldje daar echter verdwenen en stond het opnieuw in de holte van de eik. Moeiteloos wisten de dorpelingen deze gebeurtenis te duiden als een strikte aanwijzing van de Allerhoogste zelf: hier moest een kapel gebouwd worden ter ere van Maria. Aldus geschiede. In 1612 werd het wonder officieel door Rome erkend waardoor de kapel een drukbezochte bedevaartplaats werd. Dat duurde tot 1648 toen de Vrede van Munster een einde maakte aan de 80-jarige oorlog en het calvinistische landsbestuur daarop het Rooms-katholicisme in de ban deed.
De kapel werd gesloopt en de heilige eik ging tegen de vlakte (volgens de overlevering bleven boeren koppig herbouwen met plaggen). De huidige kapel werd in 1854 gebouwd op de fundamenten van zijn voorganger. In 1907 zijn er enkele elementen van de ingestorte kerktoren van Oirschot aan toegevoegd, zoals de vier laatmiddeleeuwse zuilen in de voorgevel. Op het dak staat een luidklok. In de beginperiode werd jaarlijks een bedevaart georganiseerd waaraan ook een priester en een acoliet deelnamen die in een boerenkar erheen werden gereden. Deze namen het miraculeuze beeldje met zich mee naar de Heilige Eik. Er volgde dan een Mis die door velen werd bijgewoond.
De Heilige Eik zou tot in de 17e eeuw met een bord zijn gemarkeerd. Er zouden wonderbaarlijke genezingen plaatsvinden. Daarom werd er op die plek een houten kapel gebouwd. Kanunnik Jan Daems van Nuenen schreef in 1606 dat hij aan den lijve de genezende kracht van O.L.Vrouw van de Heilige Eik had ervaren. Uit dankbaarheid liet hij een stenen kapel bouwen op de plaats van het houten optrekje. Op last van de Staten Generaal werd de stenen kapel in 1649, toen de protestanten het hier te vertellen hadden, afgebroken, waarbij ook de eik werd omgehakt. Nog altijd echter kon men door het bidden van ‘drij Pater nosters en drij Ave Maria voor dit beelt een aflaet van veertig daegh bekomen’. Er werd zelfs regelmatig een noodkapel gebouwd van stro en plaggen.

Inrichting
In de kapel bevindt zich een mooi barok altaar met Maria als stralend middelpunt. Het heeft ook een reliëf dat de heilige eik en de vinder van het beeldje voorstelt en een God-de-Vader-figuur. Dit altaar stamt uit een voormalige schuurkerk, en is in 1746 vervaardigd. De kapel is ook een gedachteniskapel voor de gevallenen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Daartoe zijn in 1983 enkele glas-in-loodramen aangebracht. Deze ramen herinneren aan de oorlog en bevrijding van Oirschot. Ook de brand van de kerk in Oirschot wordt hier gememoreerd. De voorste ramen bevatten voorstellingen uit het leven van Maria. Op 4 mei wordt bij de kapel de jaarlijkse dodenherdenking gehouden. Ook is er een monumentje voor de 2 Oirschotse slachtoffers van de ramp met de MH17. De kapel is eigendom van de St. Petrusparochie en wordt onderhouden door een groep vrijwilligers.

Geopend

Het voorste deel van de kapel is altijd open. Een kaarsje opsteken kan in het achterste gedeelte dat van zonsopgang tot zonsondergang open is.


…………